Χειραγώγηση από το Facebook; Αναβιώνουν οι φόβοι


Η αποκάλυψη της αυστραλιανής εφημερίδας The Australian σύμφωνα με την οποία το μεγαλύτερο κοινωνικό δίκτυο online είναι σε θέση να διακρίνει την συναισθηματική κατάσταση στην οποία βρίσκεται μερίδα μελών της με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και να κοινοποιήσει σε διαφημιστές τα συμπεράσματά της, επαναφέρει τους φόβους για χειραγώγηση από το μέσο που είχαν φουντώσει το 2014 με τα ψυχολογικά πειράματα στο Facebook. Συγκεκριμένα, η εφημερίδα αναφέρεται σε ερευνητικό έγγραφο, χωρίς όμως να το δημοσιεύει, που αποδεικνύει πως το Facebook κατέγραψε πώς εκφράζονται στο δίκτυό της οι έφηβοι για τον εαυτό τους, την απώλεια βάρους και άλλα θέματα που τους απασχολούν και μοιράστηκε την πληροφορία αυτή με διαφημιστές -συγκεκριμένα μεγάλων τραπεζών.

Σύμφωνα με την Australian, η έκθεση που υπογράφουν στελέχη του Facebook, οι Ντέιβιντ Φερνάντεζ και ‘Αντι Σιν, όντως διαβιβάστηκε σε διαφημιστές. Στο έγγραφο αναφέρεται ότι το Facebook έχει τη δυνατότητα να παρακολουθεί φωτογραφίες και άλλες αναρτήσεις χρηστών και να διακρίνει ότι μπορεί να νιώθουν «αγχωμένοι», «ηττημένοι», «ανήσυχοι», «νευρικοί», «ηλίθιοι», «συγκλονισμένοι», «ανόητοι» ή «αποτυχημένοι». Η έρευνα κάλυπτε τους χρήστες του Facebook μόνο στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία.

Όπως αναφέρει σε δημοσίευμά του το βρετανικό ειδησεογραφικό δίκτυο BBC, το Facebook επιβεβαίωσε ότι τα πορίσματα της έρευνας που είχε διεξάγει «ένας Αυστραλός ερευνητής» τα διοχέτευσε σε διαφημιστικές εταιρείες, τονίζοντας ωστόσο ότι το κείμενο της αυστραλιανής εφημερίδας ήταν «παραπλανητικό».  Κι αυτό καθώς, «το Facebook δεν προσφέρει εργαλεία για να στοχεύει ανθρώπους με βάση τη συναισθηματική τους κατάσταση».

«Η ανάλυση που έκανε ένας Αυστραλός ερευνητής είχε σκοπό να βοηθήσει τους διαφημιστές να καταλάβουν πώς εκφράζονται οι άνθρωποι στο Facebook. Δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ για διαφημιστικούς σκοπούς και βασίστηκε σε δεδομένα που ήταν ανώνυμα και συγκεντρωτικά. Το Facebook χρησιμοποιεί μια συγκεκριμένη διαδικασία για την εξέταση των ερευνών που διεξάγουμε.

Εντούτοις, παραδέχτηκε πως «Στη συγκεκριμένη έρευνα δεν ακολουθήθηκε αυτή τη διαδικασία και εξετάζουμε τις λεπτομέρειες ώστε να διορθώσουμε το λάθος». Η διαδικασία προβλέπει ότι πριν από κάθε διεξαγωγή και κοινοποίηση έρευνας εξετάζεται εάν θα πρέπει να αναμένονται δυσμενείς επιδράσεις στους χρήστες ή αν θα μπορούσε να θεωρηθεί αναμενόμενη μια ανάλυση από τους ίδιους χρήστες. Στην προκειμένη περίπτωση, κάποιοι από τους ελέγχους αυτούς δεν έγιναν (ή, παραβλέφθηκαν).

Το Facebook έχει δεχτεί στο παρελθόν έντονες κριτικές σχετικά με την εκμετάλλευση των αναρτήσεων των χρηστών για ερευνητικούς σκοπούς. Το 2014 είχε αποκαλυφθεί πως η εταιρεία είχε δείξει σκόπιμα συγκεκριμένο περιεχόμενο σε 690.000 χρήστες ώστε να διαπιστωθεί εάν θα μπορούσαν να χειραγωγηθούν τα συναισθήματά τους, αναφέρει στο δημοσίευμά του το BBC.